Hoppa yfir í efnið

Óstöðug varmaleiðnigreining

Í þessum kafla er sett fram tímadreifing og ítrunarlausnaraðferð fyrir varmaleiðnigreiningu fastra efna með endanlega staka aðferðinni (Finite Element Method). Um stýrijöfnur og jaðarskilyrði samfellds miðils, sjá Varmaleiðnijafna.

Dreifð jafna (upphafspunktur)

Með Galerkin-dreifingu á varmaleiðnijöfnunni (varmaleiðnijafna (gov_he_main)) fæst

\[\begin{equation} K T + M \frac{\partial T}{\partial t} = F \label{eq:2.4.8} \end{equation}\]

þar sem

\[\begin{equation} K = \int\left( k_x \frac{\partial N^T}{\partial x}\frac{\partial N}{\partial x} + k_y \frac{\partial N^T}{\partial y}\frac{\partial N}{\partial y} + k_z \frac{\partial N^T}{\partial z}\frac{\partial N}{\partial z} \right) dV + \int hc N^T N ds + \int hr N^T N ds \label{eq:2.4.9} \end{equation}\]
\[\begin{equation} M = \int \rho c N^T N dV \label{eq:2.4.10} \end{equation}\]
\[\begin{equation} F = \int Q N^T dV - \int q_s N^T dS + \int{hc} T c N^T dS + \int{hcTr} ({T+Tr}) ({T^2 + T r^2}) N^T dS \label{eq:2.4.11} \end{equation}\]
\[\begin{equation} N = (N^1, N^2, \ldots, Ni) \label{eq:2.4.12} \end{equation}\]

Hér eru \(K\), \(M\), \(F\) og \(N\) varmaleiðnifylkið (þar með talin framlög frá iðustreymi og geislun á jaðri), massafylkið, varmaálagsvigurinn og formfallafylkið. Skilgreiningar á táknum efnisstærða (\(\rho\), \(c\), \(k_x, k_y, k_z\), \(Q\), \(hc\), \(hr\), o.s.frv.) fylgja Varmaleiðnijöfnu.

Tímadreifing og ítrunarlausn

Jafna \(\eqref{eq:2.4.8}\) er ólínuleg óstöðug jafna. Með afturvirkri Euler-aðferð við tímadreifingu er hitastig við \(t=t_0+\Delta t\) reiknað með eftirfarandi jöfnu þegar hitastig við \(t=t_0\) er þekkt.

\[\begin{equation} K_{t=t_0+\Delta t} T_{t=t_0+\Delta t} + M_{t=t_0+\Delta t} \frac{T_{t=t_0+\Delta t} - T_{t=t_0}}{\Delta t} = F_{t=t_0+\Delta t} \label{eq:2.4.13} \end{equation}\]

Hugsum okkur að bæta hitastigsvigurinn \(T_{t=t_0+\Delta t}^{(i)}\), sem uppfyllir jöfnu \(\eqref{eq:2.4.13}\) með nálgun, til að fá nákvæmari lausnina \(T_{t=t_0+\Delta t}^{(i)+1}\).

Í því skyni er hitastigsvigurinn fyrst settur fram á eftirfarandi hátt.

\[\begin{equation} T_{t=t_0+\Delta t}= T_{t=t_0+\Delta t}^{(i)} + \Delta T_{t=t_0+\Delta t}^{(i)} \label{eq:2.4.14} \end{equation}\]

Margfeldi varmaleiðnifylkisins og hitastigsvigursins, massafylkið og tengdir liðir eru nálgaðir á eftirfarandi hátt.

\[\begin{equation} K_{t=t_0+\Delta t} T_{t=t_0+\Delta t} = K_{t=t_0+\Delta t}^{(i)} T_{t=t_0+\Delta t}^{(i)} + \frac{\partial \big(K_{t=t_0+\Delta t}^{(i)} T_{t=t_0+\Delta t}^{(i)}\big) } {\partial T_{t=t_0+\Delta t}^{(i)} } \Delta T_{t=t_0+\Delta t}^{(i)} \label{eq:2.4.15} \end{equation}\]
\[\begin{equation} M_{t=t_0+\Delta t} = M_{t=t_0+\Delta t}^{(i)} + \frac{\partial M_{t=t_0+\Delta t}^{(i)}}{\partial T_{t=t_0+\Delta t}^{(i)}} \Delta T_{t=t_0+\Delta t}^{(i)} \label{eq:2.4.16} \end{equation}\]

Með því að setja jöfnu \(\eqref{eq:2.4.14}\), jöfnu \(\eqref{eq:2.4.15}\) og jöfnu \(\eqref{eq:2.4.16}\) inn í jöfnu \(\eqref{eq:2.4.13}\) og sleppa liðum af annarri og hærri gráðu fæst eftirfarandi jafna.

\[\begin{equation} \bigg(\frac{M_{t=t_0+\Delta t}^{(i)}}{\Delta t} + \frac {\partial M_{t=t_0+\Delta t}^{(i)} } { \partial T_{t=t_0+\Delta t}^{(i)} } \frac{T_{t=t_0+\Delta t}^{(i)} - T_{t=t_0}}{\Delta t} + \frac{\partial \big(K_{t=t_0+\Delta t}^{(i)} T_{t=t_0+\Delta t}^{(i)}\big)} {\partial T_{t=t_0+\Delta t}^{(i)}} \bigg) \Delta T_{t=t_0+\Delta t}^{(i)} \\\ = F_{t=t_0+\Delta t} - M_{t=t_0+\Delta t}^{(i)} \frac{T_{t=t_0+\Delta t}^{(i)} - T_{t=t_0}}{\Delta t} - K_{t=t_0+\Delta t}^{(i)} T_{t=t_0+\Delta t}^{(i)} \label{eq:2.4.17} \end{equation}\]

Stuðlafylkið vinstra megin er enn fremur nálgað með eftirfarandi jöfnu.

\[\begin{equation} K^{(i)} = \frac{M_{t=t_0+\Delta t}^{(i)}}{\Delta t} + \frac{\partial \big( K_{t=t_0+\Delta t}^{(i)} T_{t=t_0+\Delta t}^{(i)} \big)}{\partial T^{(i)}_{t=t_0+\Delta t}} = \frac{M_{t=t_0+\Delta t}^{(i)}}{\Delta t} + K_{T_{t=t_0+\Delta t}}^{(i)} \label{eq:2.4.18} \end{equation}\]

Hér er \(K_{T_{t=t_0+\Delta t}}^{(i)}\) snertistífleikafylkið.

Að lokum má reikna hitastigið við \(t=t_0+\Delta t\) með ítrunarreikningum samkvæmt eftirfarandi jöfnu.

\[\begin{equation} K^{(i)} \Delta T_{t=t_0+\Delta t}^{(i)} = F_{t=t_0+\Delta t} - M_{t=t_0+\Delta t}^{(i)} \frac{T_{t=t_0+\Delta t}^{(i)} - T_{t=t_0}}{\Delta t} - K^{(i)} T_{t=t_0+\Delta t}^{(i)} \label{eq:2.4.19} \end{equation}\]

Sérstaklega fyrir stöðugreiningu eru ítrunarreikningar framkvæmdir með eftirfarandi jöfnu.

\[ K_T^{(i)} \Delta T_{t=\infty}^{(i)} = F_{t=\infty} - K_T^{(i)} \Delta T_{t=\infty}^{(i)} \]
\[\begin{equation} T_{t=\infty}^{(i+1)} = T_{t=\infty}^{(i)} + \Delta{T}_{t=\infty}^{(i)} \label{eq:2.4.20} \end{equation}\]

Í óstöðugri greiningu er almennt engin takmörkun á stærð tímaskrefsins \(\Delta t\) vegna þess að óbein aðferð er notuð við tímadreifingu. Ef tímaskrefið \(\Delta t\) er hins vegar of stórt eykst fjöldi ítrana sem þarf til samleitni. Almennt eykur of stórt tímaskref \(\Delta t\) fjölda ítrana. Í útfærslunni fylgist sjálfvirk skrefastýring með stærð leifarvigursins, minnkar \(\Delta t\) þegar samleitni er hæg og eykur \(\Delta t\) þegar fjöldi ítrana er lítill (→ sjá Skrefastýring fyrir nánari upplýsingar).

Tengd efni

AI-assisted translation May contain errors Official docs Status